Wakacje – najlepszy czas poznawania

Dla dzieci i młodzieży to coś więcej niż dobre wspomnienia. To możliwość zdobywania umiejętności, które w dzisiejszym świecie są niezwykle potrzebne. Bo relacji z drugim człowiekiem najlepiej uczymy się… będąc z drugim człowiekiem.

W szkole role często są już rozdane. Ktoś jest klasowym żartownisiem, ktoś sportowcem, ktoś zawsze znajduje się w centrum uwagi, a ktoś pozostaje z boku. Wyjazd wakacyjny zmienia tę sytuację. Nowa grupa. Nowe otoczenie. Ludzie, którzy często widzą się pierwszy raz. Można zacząć od początku. Dla wielu młodych osób jest to niezwykle wartościowe doświadczenie. Mogą wyjść poza swoją dotychczasową rolę, zrobić pierwszy krok i powiedzieć zwyczajne:„Cześć, jak masz na imię?” Niby nic wielkiego. A właśnie tak zaczynają się czasem najlepsze wakacyjne przyjaźnie.

Nowe relacje pozwalają dzieciom i nastolatkom zobaczyć siebie w zupełnie innych sytuacjach. Czy potrafię pierwszy rozpocząć rozmowę? Jak odnajduję się w nowej grupie? Czy umiem powiedzieć swoje zdanie? Jak reaguję, gdy ktoś myśli inaczej? Czy potrafię pomóc komuś, kto ma trudniejszy dzień?Podczas wspólnego wyjazdu takich sytuacji pojawiają się dziesiątki. Dzięki nim młodzi ludzie odkrywają własny charakter, uczą się stawiania granic, współpracy, kompromisu i odpowiedzialności za innych. Przyjaźni i współpracy nie da się nauczyć z podręcznika. Możemy opowiadać dzieciom o empatii, komunikacji czy pracy zespołowej. Dopiero prawdziwa grupa daje jednak możliwość przećwiczenia tego wszystkiego w praktyce. Trzeba wspólnie wykonać zadanie. Podzielić się rolami. Poczekać na kogoś, kto jest wolniejszy. Pogodzić się po sprzeczce. Czasami ustąpić, a innym razem powiedzieć jasno, co się myśli. Obóz jest trochę jak małe społeczeństwo. Każdego dnia pojawiają się sytuacje, dzięki którym dzieci uczą się funkcjonowania z innymi – naturalnie, bez ocen i sprawdzianów.

Dzisiejsze dzieci i młodzież mogą być ze sobą w kontakcie praktycznie bez przerwy. Komunikatory, media społecznościowe czy gry online nie zastąpią jednak wszystkich elementów prawdziwej rozmowy. Twarzą w twarz trzeba zauważyć emocje drugiej osoby. Posłuchać. Zareagować. Zrozumieć żart. Dostrzec, że komuś jest przykro. Poradzić sobie z nieporozumieniem.Nie ma przycisku „wyjdź z rozmowy”. Podczas wakacyjnego wyjazdu telefon na chwilę może przestać być głównym narzędziem kontaktu. Najważniejszy staje się człowiek stojący obok.

Na obozie znajomości często rozwijają się wyjątkowo szybko. Uczestnicy spędzają razem całe dni. Jedzą posiłki, jadą na wycieczki, trenują, grają, rywalizują, śmieją się, czasami się pokłócą, a później godzą. Każdego dnia powstają kolejne wspólne historie. I nagle osoby, które jeszcze kilka dni wcześniej zupełnie się nie znały, zaczynają mówić: „To jest moja ekipa”.

Nie każdy wchodzi do nowej grupy i po pięciu minutach zna wszystkich. Jedni potrzebują kilku minut, inni kilku godzin, a jeszcze inni dwóch dni. Dla bardziej nieśmiałych dzieci wyjazd może być świetną przestrzenią do robienia małych kroków. Najpierw rozmowa z jedną osobą. Później wspólna aktywność. Następnie większa grupa. Ważną rolę odgrywa tutaj kadra, która obserwuje relacje, pomaga w integracji i tworzy sytuacje sprzyjające poznawaniu się uczestników.

Na wakacyjnych wyjazdach spotykają się dzieci z różnych szkół, miast i środowisk. Mają inne zainteresowania, charaktery i doświadczenia. Młody człowiek szybko odkrywa, że nie wszyscy muszą być tacy sami, żeby świetnie się dogadywać. Kontakt z różnymi osobami uczy otwartości, elastyczności, szacunku i akceptowania odmiennego punktu widzenia. To umiejętności, które później przydadzą się wszędzie – w szkole, na studiach, w pracy, podczas podróży i w dorosłym życiu.

Wspólny wyjazd nie oznacza, że wszyscy zawsze będą się ze sobą zgadzać. Ktoś źle zrozumie żart. Pojawi się sprzeczka podczas gry. Ktoś będzie chciał zrobić coś inaczej niż reszta grupy. Pod opieką odpowiedzialnych dorosłych również takie sytuacje mogą stać się ważną lekcją. Jak powiedzieć, że coś mi się nie podoba? Jak wysłuchać drugiej strony? Kiedy warto odpuścić? Jak przeprosić? Jak znaleźć rozwiązanie? Umiejętność budowania relacji to przecież nie tylko poznawanie ludzi, ale również radzenie sobie wtedy, gdy pojawiają się różnice.

Często zastanawiamy się, czego dzieci powinny się dziś uczyć, żeby dobrze odnaleźć się w przyszłości. Technologii? Języków? Matematyki? Oczywiście. Ale niezależnie od tego, jak bardzo zmieni się świat, nadal potrzebni będą ludzie, którzy potrafią rozmawiać, współpracować, słuchać, prezentować swoje zdanie, adaptować się do nowych sytuacji i budować relacje. Wakacyjny wyjazd pozwala rozwijać te kompetencje w najbardziej naturalny sposób – poprzez doświadczenie.

Co zostaje po powrocie? Czasem przyjaźń na lata. Czasem kontakt do następnych wakacji. A czasem po prostu świetne wspomnienie wspólnie spędzonego czasu. Ale nawet jeśli znajomość się kończy, doświadczenie pozostaje.

Dziecko wie już, że potrafi wejść do grupy, w której nikogo nie zna. Rozpocząć rozmowę. Znaleźć wspólny język. Współpracować. Poradzić sobie w nowym otoczeniu.A ta pewność może przydać się później podczas kolejnego wyjazdu, zmiany szkoły, rozpoczęcia studiów, pierwszej pracy czy podróży.

Poznawania nowych miejsc. Nowych aktywności. Nowych możliwości. Ale przede wszystkim – nowych ludzi i samego siebie. Dlatego warto patrzeć na wakacyjny wyjazd nie tylko przez pryzmat liczby atrakcji w programie. Czasem najważniejszej atrakcji nie znajdziemy w żadnym harmonogramie. Będzie nią osoba siedząca pierwszego dnia obok w autokarze. Ktoś zupełnie obcy. Jeszcze!